KURUMSAL

DİSLEKSİ - DİSKALKULİ - DİSGRAFİ - DİSPRAKSİ

                                                                                        DİSLEKSİ ( ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ ) NEDİR?

Bu tanıma göre önce bilgi beyne ulaşmalı (girdi), sonra organize edilmeli, anlaşılmalı (bütünleme), ardından depolanmalı (bellek) ve gerektiğinde dışarı verilmeli yani kullanılmalıdır.Öğrenme sürecinde yaşanan bu aşamalardan birinde ya da birkaçında bir sorun olduğunda Özgül Öğrenme Güçlüğü ortaya çıkar.

 

EN ÇARPICI ÖZELLİĞİ

Çocuk sözü edilen becerilerde yaşına ve zekasına oranla düşük performans göstermektedir. Çocuğun zihinsel yeteneği olmasına rağmen, akademik açıdan gerilik göstermesi, öğrenme güçlüğünün en çarpıcı özelliğidir. Bir çok çocuk için öğrenme güçlükleri, okula başladıklarında ve akademik becerileri kazanmakta başarısız olduklarında göze çarpar. Çocuğun akademik problemlerinin belirgin hale geldiği yaş, onun entelektüel yeteneği, öğrenme güçlüğünün tipi ve akademik beklentilerine bağlı olarak değişmektedir.

 

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ TANISI NASIL KONUR ?

Özgül öğrenme güçlüğü tanısını profesyonel bir ekip (psikolog, çocuk psikiyatrisi ve özel eğitim uzmanı) koymalıdır. Öncelikle çocuğun görme ve işitme duyuları ile ilgili bir sorunu olup olmadığı saptanmalıdır. Bunlar yoksa zihinsel durumu ve okul başarısı değerlendirilmelidir. Başarısızlığı, zihinsel durum ile açıklanamıyorsa özgül öğrenme güçlüğü için gerekli özel değerlendirme yapılmalıdır. Özgül öğrenme güçlüğü tanısının konulabilmesi için çocuğun zihinsel sorunun olmaması gerekir.

 

SINIFLANDIRMA

Bazı araştırmacılar her çocuğun sorununu farklı alanlarda ve farklı derecelerde olabileceğini belirtip öğrenme bozukluklarını 4’e ayırmışlardır.

  • Disleksi – Okuma güçlüğü
  • Diskalkuli – Matematik güçlüğü
  • Disgrafi – Yazılı anlatım güçlüğü
  • Dispraksi – Başka türlü adlandırılamayan öğrenme güçlüğü

 

ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜNÜN NEDENLERİ ?

1- Kalıtsaldır. Ailedeki diğer bireylerde de görülebilir.
2- Kalıtsal nörolojik hastalıklarla ilişkisinin olabileceği düşünülmektedir.
3- Yakın akraba evlilikleri ortaya çıkma ihtimalini arttırır.
4- Hamilelik ve doğum sırasında hastalık veya travmalar ortaya çıkmasını tetikler.
5- Hamilelik sırasında ilaç ve alkol kötüye kullanımı, kan ve uyuşmazlığı, zamanından önce veya erken doğum, oksijen yetmezliği veya doğum ağırlılığının düşük olması da ortaya çıkmasına neden olabilir.
6- Doğum sonrasında ve erken çocukluk dönemlerindeki kafa travmaları, besin yetersizliği, zehirli maddeler (kurşun zehirlenmesi) öğrenme güçlüğüne neden olabilir.
7- Sıklıkla öğrenme güçlükleri için belirgin bir sebep bulunmamaktadır.

 

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN ÇOCUKLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ

 

Zeka düzeyi

  • Normal yada normalin üstündedir.

 

Dikkat sorunları

  • %40′ ında dikkatleri kısa sürelidir ,kolayca dağılır.Konsantrasyon güçlükleri vardır.

 

Koordinasyon sorunu

  • Motor koordinasyonları zayıftır.

 

Görsel algı sorunları

  • Görsel ayrımlaştırma yetenekleri zayıftır.( ters yazma , b –d yi karıştırma)
  • Görsel figür – zemin ayırt etmede güçlük çekerler.
  • Görsel hafızaları zayıftır.
  • Uzaklık ve derinlik algıları bozuktur.

 

İşitsel algı sorunları

  • İşitsel ayırımlaştırmada güçlük çekerler.bazı harfleri karıştırırlar.
  • İşitsel kavrama yetersizdir ,yönergeleri anlayamazlar.
  • İşitsel figür –zemin ayırt etmede zorluğu vardır. TV izlerken kapı zilini duymama gibi
  • İşitsel hafızaları zayıftır.

 

Dil problemleri

  • Gecikmiş dil gelişimi görülebilir
  • Uygun dizilişli cümle kurmada sorun yaşarlar.
  • Kendini ifade etmede yetersizlik yaşarlar.

 

Organizasyon bozukluğu

  • Dağınıktır, zamanı iyi kullanamazlar.

 

Oryantasyon sorunları

  • Yön bulmakta ve sağ-sol ayırt etmede zorluk çekerler.

 

Zaman sorunu

  • Zamanı karıştırırlar, önce-sonra, dün – bugün kavramlarını karıştırırlar, saati zor öğrenirler.
  • Çalışma alışkanlıkları yetersizdir.

 

Sosyal duygusal davranış sorunları

  • Düşünmeden davranırlar.
  • Engellenince ani tepki gösterirler.
  • Sosyal rekabet duygusu yaşın altındadır.
  • Arkadaşlarıyla uyum sağlayamazlar.
  • Değişikliğe zor uyum sağlarlar.
  • Duygulanım değişikliği görülür.

 

Akademik beceri sorunları

  • Okumayı sök ememe , yavaş ve hatalı okuma, yazı bozuklukları, imla ve noktalama hataları görülür.
  • Matematik sembollerini öğrenememe.

 

ÖZGÜL ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ OLAN ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ

  • Bu çocuklar özel eğitsel tedavi almaları gerekmektedir.
  • ÖÖG’ nün her çocuk için farklı alanlarda olduğunu gözönünde bulundurarak sorunlu olduğu alanlardaki gelişmeler izlenmelidir.
  • Verilecek ödev ve sorumluluklar başarabileceği ölçüler içinde verilmelidir.
  • Bilgiyi kazanıp kazanmadığını sınamanın en iyi yolu daha iyi öğrendiği yöntemden faydalanmaktadır. ÖÖG olan çocukların bazıları görerek , bazıları işiterek daha kolay öğrenir.
  • Öğrencinin öğrenme hevesi desteklemelidir.

 

Çocuklarda Disleksi Nedir? Çocuklarda Disleksi Belirtileri Nelerdir?

Öğrenme güçlüğü (disleksi), bir çocuğun zekası normal yada normalin üstünde olmasına rağmen dinleme, düşünme, anlama, kendini ifade etme, okuma-yazma veya matematik becerilerinde yaşıtlarına ve zekasına oranla düşük başarı göstermesidir.

Çoğu disleksi, aşağıdaki özelliklerden yaklaşık 10 tanesini sergileyecektir. Bu özellikler günden güne veya dakikadan dakikaya değişebilir. Dislektiklerle ilgili en tutarlı şey tutarsızlıklarıdır.

 

Genel Özellikler

Dislektik çocuklar, yaratıcı öğrenme stiline uyan öğrenme araçları verildiğinde hevesli ve istekli okuyucular olabilir.

Parlak, çok akıllı ve anlaşılabilir ancak sınıf düzeyinde okuma – yazma yapamıyor gibi görünür.

“Tembel, özensiz, olgun olmayan, yeterince çabalamayan veya davranış bozukluğu” olan çocuklar olarak etiketlenir.

Okul ortamında yardımcı olması için “yeteri kadar geride” veya “yetersiz” değildirler.

IQ değeri yüksek, ancak akademik olarak iyi test yapamayabilir; yazılı sınavlarda düşük puanlar alır sözel sınavlarda daha başarılı olur.

Benlik saygısı zayıf; Kendini yetersiz hisseder. Yetersiz olduğu alanı gizlemek için farklı stratejiler geliştirir.

Okulda okuma veya test etme konusunda duygusal. Okuma – yazma gerektiren çalışmalarda duygusal olarak kolay huzursuz olur.

Sanat, tiyatro, müzik, spor, mekanik, öykü anlatma, tasarımda yetenekli olabilirler.

Sık sık hayal kuruyor gibi görünürler.

Dikkatinin zorluğu; “Hiper” veya “hayal kırıklığı” gibi görünürler.

Deneyim, gösteri, deneme, gözlem ve görsel yardımlarla en iyi öğrenmeyi sağlayabilirler. En iyi yaşayarak, birebir içinde olarak, gözlemleyerek, deneyerek öğrenir.

 

Okuma ve Yazma
Okurken, baş dönmeleri, baş ağrısı veya mide ağrısı yakınmaları çekebilirler.

Harfler, sayılar, kelimeler, diziler veya sözlü açıklamaları karıştırabilirler.

Okuma – yazma, harf, sayı, kelimede tekrarlar, eklemeler, aktarmalar, eksiklikler, değiştirmeler ve ters çevirmeleri gösterirler.

Okurken yazarken sayfada var olmayan hareketleri hissetme ya da görme şikayetinde bulunurlar.

Görme konusunda zorluk çekiyor gibi görünseler de, göz muayenelerinde bir sorun ortaya çıkmayabilir.

Okuma ve okuduğunu anlama yeteneğinde sorunlar yaşayabilirler.

Fonetik olarak ve tutarsız yazarlar.

 

İşitme ve Konuşma

Sesler yüzünden kolayca dağılırlar.

Düşünceleri kelimeler ile ifade etme güçlüğü yaşayabilir.

Aksayarak konuşa bilirler.

Stres altında kekeleyebilir. Uzun sözcükleri hatalı söyler veya konuşurken cümleleri, kelimeleri ve heceyi değiştirir.

 

Yazma ve Motor Becerileri

Yazarken veya yazılanı kopyalama ile ilgili sorunlar yaşar; Kalem tutumu alışılmadık, farklıdır. El yazısı okunaklı değildir.

İnce veya kaba motor becerilerinde zayıflık olması, takım ve toplu oyunlarda güçlük yaşaya bilirler.

Her iki elini de kullanabilir; genellikle sağ/sol, üstünde/altında kavramlarını karıştıra bilirler.

 

Matematik ve Zaman Yönetimi

Zamanı söylemekte, zamanı yönetmekte, sıralı bilgi veya görevleri öğrenmek ve tamamlamakta güçlük çeke bilirler.

Matematik sorularını farklı yöntemler ile çözmek (kağıt/kalem yerine parmak hesabı vb.) Cevapları bilir, ancak kağıt üzerinde yapamaya bilirler.

Sayabilir, ancak nesneleri saymakta zorluk çeker ve para hesabı yapmada güçlük yaşarlar.

Aritmetik yapabilir, ancak problem  çözmede güçlük yaşar; Cebir veya daha yüksek matematiği kavrayamazlar.

 

Hafıza ve Biliş

Uzun dönem hafızası deneyimler, yerler ve yüzlerde çok başarılıdır.

Olgular ve deneyimli olmayan bilgi için zayıf bellek.

Sözler ve cümleler yerine öncelikle görüntüler ve duygular ile düşünürler.

İşitsel hafızaları zayıftır.

Disleksi olan kişiler her şeyi unutabilir ve dil ile ilgili derslerde sıkıntı çekerler.

 

Davranış, Sağlık, Gelişim ve Kişilik

 

Son derece düzensiz.

Sınıfın  “sorun yaratanı”, “ ders işlenişini bozanı” ya da “çok sessizi” ola bilirler.

Alışılmadık derecede erken ya da geç gelişim evreleri vardı (konuşma, yürüme, ayakkabı bağlama vb).

Kulak iltihabına meyilli, yemeklere, kimyasal içeriklere karşı hassas olabilirler.

Derin veya hafif bir uyuyan olabilir.

Ağrı için olağandışı yüksek veya düşük tolerans.

Güçlü adalet duygusu; Duygusal açıdan duyarlı; Mükemmellik için gayret göstere bilirler.

Kafa karışıklığı, zaman baskısı, fiziksel rahatsızlık veya duygusal stres ile hatalar ve disleksi özelliklerinde artış olabilirler.

                                                                     DİSKALKULİ ( MATEMATİK ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ )

Öğrenme Güçlüğü çeşitlerinden biri olan Diskalkuli matematik bozukluğu olarak tanımlanır. Çocukların %5’inde görülen matematik güçlüğü kızlara kıyasla erkeklerde daha çok görülmektedir.

Diskalkuliyi matematiksel işlemleri kavrama, hesaplama, sayısal sembolleri tanıma ve kullanma gibi durumlarda ortaya çıkan güçlük veya yetersizlik olarak tanımlayabiliriz. Diskalkulik bireyler rakamları yazmakta, basit işlemleri yapmakta ve problem çözmekte zorlanırlar.

Diskalkuli Belirtileri Nelerdir?

  • İşlem yaparken sürekli parmaklarını kullanma
  • Temel matematik işlemlerini çok yavaş veya zor çözme
  • Toplama ve çarpma işlemlerindeki değişme özelliğini tanımada zorlanma
  • Gün, hafta,ay ve mevsimleri anlamada zorlanma
  • Zamanı anlatmada zorlanma
  • Matematiksel sembolleri karıştırma
  • Analog saatleri okumada zorlanma
  • Nesneler arası uzaklığı anlamada zorlanma
  • Çarpım tablosunu öğrenmede zorlanma
  • Dört işlem becerisinde işlem yönlerini karıştırma
  • Çarpma ve bölme işlemlerinde zorlanma
  • Yer ve yön bulmada zorlanma

Çocuklarda bu benzeri belirtiler saptandığında vakit kaybedilmeden bir uzmana başvurulmalı ve gereken önlemler alınmalıdır.

Diskalkuli sorununda erken teşhis çocuğun öğrenme başarısını arttıracağı gibi öz güven kaybına uğraması da engellenecektir. Okul çağına gelen çocuklar ebeveynleri tarafından gözlemlenmesi ve yaşıtları ile uyumunun göz önünde bulundurulması çok önemlidir. Görmezden gelinen sorunlar çocuğun okul ve sosyal hayatından dışlanmasına sebep olabilir.

Öğrenme güçlüklerinde biri olan Diskalkuli, kişiden kişiye göre farklılıklar göstermektedir. Doğru tespitlerle uygulanan doğru EĞİTİM yaklaşımı Diskalkulik bireylerde okul ve sosyal hayat başarısını olumlu etkiler.

                                                                    DİSGRAFİ ( YAZIM GÜÇLÜĞÜ )

Disgrafi, yazma güçlüğü çeken çocukları ifade etmek için kullanılan tıbbi bir terimdir.

Yazım bozukluğu olarak tanınır. Çoğu zaman disleksiye eşlik eder. Yazma, heceleme ve fikirleri organize etmekte zorluklara sebep olur.

 

Çocuklarda Disgrafi Nedir?

Disgrafi – Yazım güçlüğü tamamen beyinle bağlantılı bir problemdir. Başlangıçta genel olarak ilgi eksikliği, yazma ve okumayı kavramadaki zayıflıktan dolayı tembel olduğunu düşünürsünüz.

Çocuğunuzun kalemi doğru tutmak ve defter satırında harfleri satıra yazma gibi basit şeyleri yapmada zorlukları olabilir. Çocuğun kendisinin dahi okumakta zorlanacağı dağınık el yazısı vardır.

Disgrafi Nasıl Tanılanır?

Disgrafi, uzun süre fark edilmeye bilir. Bir çok anne baba çocuğu ilkokula gitmeye başladığında bu güçlüğü öğrenir. Bir uzman tarafından ( Psikiyatri, Psikolog) tanılanmalıdır. Bununla beraber her zaman erken tanı güçlükle mücadele etmede etkin rol oynar.

 

Disgrafi Belirtileri Nelerdir?

  • Yanlış kalem tutuş.
  • Yazı yazarken vücut, kol ve bileği tuhaf pozisyonlara sokmak.
  • Yazı yazarken fazla hata yapmak ve çok silgi kullanma.
  • Harflerin bazısının diğerlerinden daha küçük ya da büyük boyutta yazılması
  • Büyük olması gereken harfleri küçük, küçük olması gereken harfleri büyük yazmak.
  • Bir kitaptan/tahtadan bakıp yazarken kitaba/tahtaya sık sık dönmek.
  • Kelimeler arası boşlukları yanlış kullanmak ya da belirgin derece farklılıklar olması. ( bir boşluğun çok açık, diğerinin çok dar olması gibi. )
  • Düşünceleri kağıda dökerken zorlanmak, bazen düşünülen kelimeden farklı bir kelimeyi yazmak.
  • Yazı yazarken kol ve/ya da bilek ağrısı çekmek.
  • Yazarken harfleri ters yazma.
  • Yazarken kelimelerden harf çıkarır.

 

Disgrafiyi 5 Kategori  Altında Toplayabiliriz

Görsel – Uzamsal Güçlükler:

  • Şekilleri ayırt etmede ve harflerin arasına boşluk bırakmada zorluk yaşar.
  • Harfleri soldan sağa düzgün sıra şeklinde yazmada zorlanır.
  • Düz satırda yazmada zorlanır.
  • Harita okuma, çizme ve boyamada zorlanırlar.
  • Metni yazarken çok zaman harcar.

İnce Motor Güçlükleri:

  • Yap – boz parçalarını birleştirmek, ayakkabı bağcıklarını bağlamak, kalemi tutmak ve basit bir metni yazmakta zorlanır.
  • Çocuğun makas kullanma ve oyun oynarken direktifleri takip etmede zorlanır.

Dille İlgili Güçlükler:

  • Fikirlerini kelimelere dökmekte zorlanır.
  • Konuşurken düşünme sıralarını kaybeder.
  • Direktifleri kolaylıkla takip edemezler.

Heceleme ve El Yazısı İle İlgili Güçlükler:

  • Yazarak doğru heceleme yapmakta zorlanırlar.
  • Harflerin büyük ve küçüklüğünü kavramakta zorlanırlar.
  • Kendi el yazılarını okumak onlar için zordur.
  • Yazmaya karşı ilgileri azdır.
  • Yazma gerektiren çalışmalardan kaçarlar.

Gramerini Anlamayla İlgili Güçlükler:

  • Gramer kullanımında güçlük çekerler.
  • Noktalama işaretlerini doğru kullanamazlar.
  • Yazarken noktalama işaretleri olmadan uzun cümleler yazar veya çoğunlukla virgül kullanır.
  • Cümle yapısıyla ilgili sorunlar yaşarlar.

 

                                                                              

                                                                                  DİSPRAKSİ

Dispraksi; doğuştan gelen, kişinin motor görevlerini planlama ve işleme kabiliyetini etkileyen bir güçlüktür. Dispraksi kaslarla ilgili bir durum değil bir motor planlama güçlüğüdür. Çocuk ne istediğini anlar ancak kendini istenene uyduramaz.

Genel olarak Dispraksiyi temel ve ince motor becerilerinde koordinasyonu ve hareketi etkileyen güçlük olarak tanımlayabiliriz.

Koordinasyon güçlüğü, sakarlık ile birlikte dil, algı ve düşüncede de kendini gösterir. Dispraksi çocuk ve yetişkinlerde farklı şekilde olabilir.

Dispraksi’ nin 3 tipi vardır:

1- Oral

2- Sözel ( verbal)

3- Motor

Dispraksik çocukta biri yada bunların üçünün bir kombinasyonu da görülebilir. Çeşitli düzeylerde olabilir.Dipraksi gizli bir sorundur. Bu bozukluğa sahip çocuklar diğer çocuklar gibi görünür. Bir becerinin yapılması istendiğinde yaşadığı zorluk, sorunun farkına varılmasında ipucu verir.Dispraksinin motor korteksin bölümlerinin olgunlaşamamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu bölümler mesajın vücuda tam olarak iletilmesini engeller. Dispraksi nüfusun %10’unu etkiler ve %70’i de erkeklerde görülür.

 

Dispraksi zekayı etkilemez. Dispraksik çocuk orta yada orta üstü düzeyde bir zekaya sahiptir.

Davranış ve sosyal becerileri etkileyebilir. Spesifik bir öğrenme güçlüğüdür.

 

Oral Dispraksi Nedir?

Oral dispraksi, dil/dudak hareketlerini planlama ve oluşturmada örneğin emme, üfleme gibi becerileri yerine getirmedeki güçlüktür.

Bu dolaylı olarak konuşma ve yutma becerilerini de etkiler. Oral dipraksik bir çocuk dondurma yalama gibi becerilerde salyasını tam olarak kontrol edemeyebilir.

Sözel Dispraksi Nedir?

Sözel dispraksi, konuşma seslerini üretmek için gerekli olan hareketlere başlama, sıralama ve programlamada yaşanan bir konuşma bozukluğudur.

Sözel dispraksisi olan bir çocuk;

İleri derecede anlaşılmaz bir konuşma sergiler,

Sözcükleri basitleştirir ( örneğin; araba için ‘aba’gibi ),

Tutarsız konuşma örüntüleri vardır,

Sözcük içinde seslerin yerlerini değiştirir (örneğin; “top”—”pot” gibi),

Sesleri çıkarırken aklı karışabilir ve çıkarmak istediği sesi dil dudak hareketiyle arayarak bulmaya çalışır,

İfade edici dilde gecikme yaşayabilir,

İletişim becerilerine yardımcı olan karmaşık bir jest sistemi kullanabilir,

/Pa-ta-ka/ gibi sesleri ve bu gibi farklı hecelerden oluşan sözcükleri ardışık olarak söylemede güçlük çekebilir.

 

Motor Dispraksi Nedir?

Motor dispraksi, bireyin bir yönerge üzerine ya da kendi isteğiyle yaşına uygun becerileri koordineli ve rahatça doğru şekilde planlama, sıralama ve yerine getirmede yaşadığı zorluktur.

Motor dispraksisi olan bir çocukta;

-Yeni becerileri öğrenmede,

Hareketleri koordine etmede,

El yazısında,

Tutarlı performans göstermede,

Yaşına uygun becerilerde,

Öğrendiklerini genellemede,

Zamanlama ve ritmde,

Kuralları öğrenmede,

Öğrenmenin hızında,

Uzamsal organizasyonda,

Problem çözmede,

Uygun ipuçlarını kullanmada,

Bir beceriyi yerine getirirken ihtiyaç duyulanları analiz etmede zorlukları olabilir.

( Kaynak : Özel Öğrenme Güçlüğü Derneği )

DİSLEKSİ - DİSKALKULİ - DİSGRAFİ - DİSPRAKSİ

Orenda Danışmanlık

Online Terapi

Detaylı Bilgi ve Randevu İçin

0 (507) 955 28 53

orendadanismanlik.com